close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • REPATRIACJA

  • Informacje ogólne

    Repatriacja to powrót do Polski osób polskiego pochodzenia. Jest to również szczególny, uprzywilejowany sposób nabycia obywatelstwa polskiego. Prawo to przysługuje wyłącznie osobom, które nie posiadają polskiego obywatelstwa, a pragną przesiedlić się na stałe do Polski. Repatriantem jest osoba polskiego pochodzenia, która przybyła do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy krajowej w celu repatriacji z zamiarem osiedlenia się na stałe. Data na stemplu przekroczenia granicy Polskiej jest datą nabycia z mocy prawa przez tę osobę obywatelstwa polskiego. W drodze repatriacji obywatelstwo polskie mogą nabyć również małżonek i małoletnie dzieci pozostające pod władzą rodzicielską repatrianta.

     

      

    Zasady nabycia obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji, prawa repatrianta, a także zasady i tryb udzielania pomocy repatriantom i członkom ich rodzin określa ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1392 j.t z późn. zm.),

     

    Pierwszym i najważniejszym etapem w postępowaniu repatriacyjnym jest otrzymanie decyzji o uznaniu za osobę polskiego pochodzenia. Decyzję w tej sprawie wydaje konsul właściwy
    ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, na podstawie wniosku o wydanie wizy
    w celu repatriacji.

     

    Warunki otrzymania wizy repatriacyjnej

     

    Wniosek o wydanie wizy repatriacyjnej

     

    Za osobę polskiego pochodzenia uznaje się osobę, która deklaruje narodowość polską
    i spełnia jednocześnie następujące warunki:

    • co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej,
    • wykaże ona swój związek z polskością,

     

    Dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty wydane przez polskie władze państwowe lub kościelne, a także przez władze byłego ZSRR, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków albo pradziadków, a w szczególności:

    • polskie dokumenty tożsamości,
    • akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek
      z polskością,
    • dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej,
    • dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o polskiej narodowości,
    • dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej,
    • dokumenty potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie,
    • dokumenty o rehabilitacji osoby deportowanej lub prześladowanej, zawierające wpis informujący o jej narodowości polskiej,
    • dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej.

     Wiza krajowa w celu repatriacji może być wydana osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:

    • jest polskiego pochodzenia,
    • była deportowana lub zesłana przez władze ZSRR, lub gdy deportowanymi albo zesłanymi przez władze ZSRR byli wstępni tej osoby ( rodzice, dziadkowie lub pradziadkowie),
    • przed dniem 1 stycznia 2001 r. zamieszkiwała na stałe na obecnych terytoriach niżej wymienionych państw:

    - Republika Armenii,

    - Republika Azerbejdżanu,

    - Gruzja,

    - Republika Kazachstanu,

    - Republika Kirgiska,

    - Republika Tadżykistanu,

    - Turkmenistan,

    - Republika Uzbekistanu,

    - azjatycka część Federacji Rosyjskiej.

     Wiza w celu repatriacji może być wydana małżonkowi i zstępnym (dzieciom, wnukom) doczwartego pokolenia osoby, która spełnia powyższe warunki

     

    Odmawia się wydania wizy krajowej w celu repatriacji osobie, która:

    • utraciła obywatelstwo polskie nabyte w drodze repatriacji,
    • repatriowała się z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na podstawie umów repatriacyjnych zawartych w latach 1944-1957 przez Rzeczpospolitą Polską albo przez Polską Rzeczpospolitą Ludową z Białoruską SRR, Ukraińską SRR, Litewską SRR i ZSRR do jednego z państw będących stroną tych umów,
    • w czasie pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej działała na szkodę podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej,
    • uczestniczyła lub uczestniczy w łamaniu praw człowieka,
    • jej dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu,
    • wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego,
    • obowiązuje wpis danych osoby do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.

    Warunki do osiedlenia się na terytorium Polski

    Wizę krajową w celu repatriacji wydaje konsul osobie, która posiada w Rzeczypospolitej Polskiej zapewnione warunki do osiedlenia się , to znaczy po przedstawieniu dowodu potwierdzającego posiadanie lub zapewnienie lokalu i źródła utrzymania w Polsce przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy.

    Nową formą zapewnienia warunków do osiedlenia jest przyznanie miejsca w ośrodku dla repatriantów, prowadzonego na zlecenie Pełnomocnika Rządu ds. Repatriacji przez organizacje społeczne w Polsce. Miejsce przyznawane jest na okres 3 pierwszych miesięcy pobytu w Polsce, z możliwością przedłużenia tego okresu o kolejne 3 miesiące. Podczas pobytu w ośrodku repatriantowi zapewniane są warunki do życia oraz udział w kursie adaptacyjnym i, wedle potrzeb, językowym. W czasie pobytu repatriant wspierany przez ośrodek poszukuje mieszkania i pracy. Dowodami potwierdzającymi zapewnienie warunków do osiedlenia się są:

    • decyzja Pełnomocnika Rządu do Spraw Repatriacji w sprawie przyznania miejsca
      w ośrodku adaptacyjnym dla repatriantów,
    • uchwała rady gminy, zawierająca zobowiązanie do zapewnienia warunków do osiedlenia się, to jest lokalu mieszkalnego i środków utrzymania, przez okres nie krótszy niż dwa lata,
    • oświadczenie sporządzone w formie aktu notarialnego wystosowane przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawierające zobowiązanie do zapewnienia warunków do osiedlenia się przez okres nie krótszy niż dwa lata,
    • uchwała rady powiatu zobowiązująca starostę do zapewnienia miejsca w domu pomocy społecznej.

     

    Uchwała oraz oświadczenie powinny zawierać w szczególności wskazanie lokalu mieszkalnego, formę udostępnienia tego lokalu, wskazanie źródeł uzyskiwania lub zapewnienia dochodu. Odpowiednie oświadczenie osoby fizycznej może dotyczyć wyłącznie wstępnych, zstępnych lub rodzeństwa tej osoby.

    Dowód potwierdzający źródła utrzymania nie jest wymagany od osób, którym przysługują uprawnienia emerytalne lub rentowe w rozumieniu polskich przepisów emerytalnych
    i rentowych.

     

    Dowodami potwierdzającymi posiadanie warunków do osiedlenia się mogą być:

    • akt własności mieszkania w Polsce,
    • umowa przedwstępna kupna/sprzedaży nieruchomości oraz posiadanie środków na jej zakup po przybyciu do RP,
    • umowa najmu lokalu mieszkalnego.

     

    Źródłem utrzymania może być m.in.:

    • wynagrodzenie otrzymywane za pracę w Polsce,
    • emerytura lub renta z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
    • inne środki finansowe (darowizny, pieniądze otrzymane ze sprzedaży mieszkania za granicą, stypendia), pozwalające repatriantowi na zapewnienie utrzymania sobie
      i rodzinie,
    • zobowiązanie osoby lub firmy zapraszającej repatrianta do zapewnienia mu utrzymania, pokrywania kosztów leczenia, ubezpieczenia itp., do chwili jego usamodzielnienia się.

     

    Osobom, które nie posiadają zapewnionego w Polsce lokalu mieszkalnego i utrzymania czyli warunków do osiedlenia się, a spełniają pozostałe warunki do uzyskania wizy repatriacyjnej, konsul wydaje decyzję o zakwalifikowaniu  do wydania wizy krajowej w celu repatriacji (dawniej decyzję o przyrzeczeniu wydania wizy).

     

    Małżonek repatrianta

    Małżonek repatrianta nie będący osobą pochodzenia polskiego od 1 maja 2017 r. może otrzymać wizę krajową w celu repatriacji o ile chce nabyć obywatelstwo polskie w tym samym trybie co repatriant  - w takim wypadku staje się on repatriantem w rozumieniu ustawy i przysługują mu wszystkie uprawnienia repatrianta.

    Jeśli małżonek nie chce nabyć obywatelstwa polskiego w trybie repatriacji (np. pragnąc zachować obywatelstwo dotychczasowe w państwie nie przewidującym podwójnego obywatelstwa), może wystąpić o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uzyskując je nabywa wiele praw, z których może korzystać na równi z obywatelami polskimi, jak np. prawo podejmowania pracy bez uzyskiwania dodatkowych zezwoleń i zgód (z wyłączeniem niektórych zawodów), korzystania z opieki społecznej i pomocy społecznej, korzystania z dostępu do bezpłatnej służby zdrowia, do ubezpieczeń społecznych, do nauki, prowadzenia działalności gospodarczej.

          Po otrzymaniu dokumentu zezwalającego na osiedlenie się na terytorium Polski małżonek repatrianta może także złożyć wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego. Wniosek składa się do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania

     

    Uznanie za repatrianta osoby przebywającej już w Polsce

    Istnieje również możliwość uznania za repatrianta osoby, która spełnia łącznie następujące warunki:

    • jest polskiego pochodzenia,
    • przed 1 stycznia 2001 r. zamieszkiwała na stałe na terytorium wcześniej wymienionych państw (jak w przypadku repatriantów),
    • nie zachodzą co do niej wymienione wcześniej okoliczności, które uniemożliwiają wydanie wizy repatriacyjnej,
    • przebywała na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego w związku z pobieraniem nauki w szkole wyższej na podstawie przepisów o podejmowaniu i odbywaniu studiów przez osoby nie będące obywatelami polskimi  i w ciągu 12 miesięcy od ukończenia szkoły wyższej złoży wniosek do wojewody właściwego z uwagi na zamierzone miejsce zamieszkania,
    • za repatrianta może być również uznana osoba, która przebywała na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na osiedlenie się lub prawa pobytu,
    • posiada w Rzeczypospolitej Polskiej źródło utrzymania i oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego.

     

    Jeśli polskie pochodzenie danej osoby nie zostało stwierdzone wcześniej, wówczas wniosek
    o uznanie za repatrianta skutkuje wszczęciem postępowania w tej sprawie przez konsula
    w miejscu ostatniego zamieszkania za granicą. Z dniem uprawomocnienia się decyzji
    o uznaniu za repatrianta osoba nabywa obywatelstwo polskie.

     

    Pomoc dla repatriantów

    Repatriantowi udziela się jednorazowej bezzwrotnej pomocy finansowej ze środków budżetu państwa w postaci:

    • pokrycia kosztów przejazdu lub przelotu oraz przewozu mienia w wysokości dwukrotności ceny biletu kolejowego drugiej klasy od najbliższej miejsca zamieszkania repatrianta za granicą stacji kolejowej do miejsca osiedlenia się w Polsce (może udzielić tej pomocy konsul jeżeli osoba, której wydano wizę, nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów podróży do Polski),
    • zasiłku na zagospodarowanie i bieżące utrzymanie,
    • zasiłku szkolnego przeznaczonego na pokrycie kosztów związanych z podjęciem nauki przez małoletnie dzieci repatrianta.

     

    Powyższe zasiłki nie podlegają opodatkowaniu. Oprócz nich można indywidualnie ubiegać się o tzw. zasiłek remontowy. Inną formą pomocy są kursy nauki języka polskiego i adaptacji
    w społeczeństwie polskim.

     

    Nową formą wspierania repatriantów jest pomoc mieszkaniowa zapewniana przez Pełnomocnika Rządu ds. Repatriacji. Pomoc ta przeznaczona może być na dopłatę do czynszu za wynajem mieszkania (do 10 lat) lub na zakup mieszkania. Łączna kwota pomocy wyniesie 25 tys. zł na każdego repatrianta.

     

    Polskie dokumenty

    Po przybyciu na miejsce osiedlenia repatriant powinien uregulować sprawy związane ze swoim zamieszkaniem i zameldowaniem w Polsce:

    • zarejestrować w miejscowym Urzędzie Stanu Cywilnego swoje akty stanu cywilnego wraz z ich tłumaczeniem na język polski dokonanym przez tłumacza przysięgłego (o ile nie uczynił tego wcześniej za pomocą konsula),
    • zgłosić się do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego właściwego dla miejsca zamieszkania, aby otrzymać od wojewody poświadczenie obywatelstwa polskiego,
    • złożyć w Urzędzie Miasta lub Gminy wniosek o wydanie dowodu osobistego, zameldować się na pobyt stały oraz wystąpić o nadanie numeru PESEL.

     

    W celu przyspieszenia procedur związanych z uzyskaniem polskich aktów stanu cywilnego repatriant może zwrócić się do konsula o sporządzenie polskiego aktu stanu cywilnego.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: